Doorgaan naar hoofdcontent

Wilhelmina

.
Chris van Geel had een bijzondere band met bomen. En ook met koningin Wilhelmina. Zoals voor velen die de oorlog hadden meegemaakt vertegenwoordigde zij voor hem de “geest van het verzet”. Het citaat komt uit zijn gedicht ‘Wilhelmina’, dat hij schreef toen hij, op zaterdag 8 december 1962, de uitvaart van de koningin zag, op televisie. Over dat gedicht (volgens hemzelf “een slecht, maar goedbedoeld vers”) een andere keer.

Kort na de uitvaart verscheen het boek Het is stil op Het Loo … Overpeinzingen in memoriam koningin Wilhelmina, geschreven door haar secretaris Thijs Booy. Van Geel las het, misschien al wel meteen na verschijnen, in 1963. Maar hij publiceerde er pas in juli 1970 een tekstje over, in het tijdschrift Barbarber. Het bestaat uit citaten van de secretaris zelf, genomen uit het eerste hoofdstuk van zijn boek, waarin hij vol eerbied spreekt over “mijn meesteres” en over haar innige relatie met bomen:

BOMEN

Zij was te Hollands nuchter om een gesprek met ze te beginnen, maar de sfeer voor een gesprek was er wel.
       Een boom was een ‘du’ voor haar. Zij was geen bomenmaniak, maar een landschapsvriendin, en ook geïnteresseerd in de houtprijzen.

Booy over Wilhelmina

Van Wilhelmina’s kleindochter Irene (over wie Van Geel ook een slecht, maar goedbedoeld vers schreef – maar ook daarover een andere keer) weten we dat zij een nog iets inniger omgang met bomen heeft. Zij praat wèl met bomen.
       Irene zet zich al een groot deel van haar leven in voor de natuur. Voor haar pioniersrol in dezen is zij vorig jaar tijdens de jaarlijkse Nationale Boomfeestdag (20 november 2025) geëerd met de eerste Nationale Boomfeestdag Prijs. Bij de volgende uitreiking zal de prijs worden omgedoopt tot ‘De Prinses Irene Boomfeestdag Prijs’.

• Wilhelmina's uitvaart

Reacties

Populaire posts van deze blog

Lente

. In  Spinroc en andere verzen  (1958), de debuutbundel van Chris van Geel, staat een voor zijn doen nogal lang gedicht, van vijftien regels, verdeeld over drie strofen, in een voor zijn doen weinig compacte, spreektalige stijl:        LENTE ’57        Voor wat het mooie weer verstoort,        het ritselen van dorre bladeren, de wind,        de grijze veren aan de horizon,        ben ik een stal met open deuren        om in te rijden, uit te rijden,        het nadenken een bergplaats.        Voor zon heb ik geen oog,        zij laat mij koud, zij klimt onhandelbaar        en speelt haar sluiers eindeloos.   ...

Het graf gaapt

. “Hij vond me vaak vreselijk lui ”, vertelde Elly de Waard over Chris van Geel, in een interview met Bibeb. De Waard leefde twaalf jaar met hem samen, van december 1962 tot aan zijn dood, in maart 1974. “Maar ik heb me altijd verdedigd. Ik zei dat ik een tijdlang stil zitten en nadenken nodig heb.” Daar had Van Geel geen tijd en geen geduld voor, merkte ze: “Hij had zelf dat calvinistische: ‘Geen tijd verspillen. Opschieten, het graf gaapt ’, zei hij vaak.”        Van Geel, geboren in 1917, was drieëntwintig jaar ouder dan De Waard. Hij had het gevoel in zijn jeugd veel tijd verdaan te hebben. In de oorlog, die begon toen hij tweeëntwintig was, had hij veel tijd verloren, net als zijn generatiegenoten. En hij was laat begonnen met het publiceren van gedichten. Zijn eerste bundel, Spinroc en andere verzen , verscheen pas toen hij veertig was. Het valt te begrijpen dat hij, toen hij dan eenmaal goed op gang gekomen was, het gevoel kreeg zich te moeten...

Kooiobject

. Dit is een foto van een jonge Chris van Geel. Genomen in 1938, vermoedelijk in het voorjaar. Hij was hier twintig jaar oud, en nog helemaal geen dichter. Hij bezocht toen het Instituut voor Kunstnijverheidsonderwijs in Amsterdam, de voorloper van de Rietveldacademie. De fotograaf was Emiel van Moerkerken. Ze hadden elkaar net leren kennen, en trokken veel met elkaar op. Op de foto zien we een vriendelijke jongeman, in een ontspannen houding lijkt het, en met iets afwachtends, misschien ook wel iets verlegens, in zijn blik. Zijn haar en zijn kleding zijn vermoedelijk modieus voor die tijd: zo zag een jonge kunstenaar er toen uit. Tussen zijn vingers heeft hij losjes een dunne sigaar. En onder zijn arm een aktetas, ook losjes. Het geheel maakt een bestudeerd nonchalante indruk.        Waar zou de foto genomen zijn? De website van de Stichting Chr.J. van Geel geeft als bijschrift: “Van Geel, staande aan de Herengracht in Amsterdam (voor het huis van ...